Wat is slaap?

Slaap is voor de mens de basis van ons bestaan. Ons lichaam gebruikt de slaap als periode om tot rust te komen en de hersenen schoon te maken. Dit gebeurt tijdens de slaap omdat de hersencellen dan tijdelijk iets krimpen, zodat hersenvocht er gemakkelijk langs kan spoelen en daarbij de afvalproducten mee kan nemen. Als deze nachtelijke schoonmaak er niet was, zouden er toxische stoffen in de hersenen ophopen wat voor schade kan zorgen. Bovendien is slaap ook belangrijk voor de fysieke gezondheid, ook de weefsels, spieren en het immuunsysteem krijgen de tijd om zich te herstellen. De groei vindt ook voor een deel plaats in de nacht, aangezien het groeihormoon dan ook vrijkomt.

Mensen hebben een slaapcyclus die in één nacht meerdere malen wordt doorlopen. Hier ontdekt u wat de verschillende stappen voor functie hebben.

Overdag
Overdag wordt het hormoon serotonine aangemaakt, dit staat ook wel bekend als het gelukshormoon. Dit hormoon is nodig om een slaaphormoon, melatonine te maken. Melatonine wordt in het donker aangemaakt, het maakt je slaperig en activeert het zogeheten slaapsysteem. De hersenactiviteit wordt geremd zodat het lichaam zich rustig klaar kan maken om te gaan slapen. De hoeveelheid daglicht heeft dus invloed op het gevoel van slaperigheid.

En dan, de slaap
N1
De allereerste fase van slaap is de N1 fase. Deze start vanaf het moment dat u slaperig wordt en uw ogen sluit. De slaap in dit stadium is erg licht waardoor u nog gemakkelijk wakker gemaakt kan worden, zonder zich te herinneren dat u al heeft geslapen. De frequentie van de hersengolven vertraagd en de spieren relaxen langzaam. Deze fase duurt bij inslapen gemiddeld vijf tot tien minuten.

N2
Dit is een iets diepere vorm van slaap en duurt gemiddeld tien tot twintig minuten. De oogbeweging stopt, de hartslag daalt en de hersenactiviteit neemt nog meer af. In totaal verkeert u zich zo’n 45% van de nacht in de N2 fase. Wel zijn er af en toe krachtige scheuten van energie in de hersenen, de sleep spindles. Door deze sleep spindles wordt het geheugen en versterkt en de emoties opnieuw gereguleerd.

N3+N4, de diepe slaap
De activiteit in de hersenen is hier het meest traag. Hier slaapt u het diepst en is het dus het lastigst om wakker gemaakt te worden. Ook deze fase is erg belangrijk voor het reguleren van het immuunsysteem. Doet u aan slaapwandelen? Activiteiten zoals slaapwandelen en nachtangsten gebeuren in deze fase. Hoe ouder we worden, hoe korter deze fase gemiddeld duurt. Een korte fase van diepe slaap leidt tot een suf gevoel en verminderde concentratie.

De REM-slaap
Dit is de droomfase. De hersenactiviteit neemt weer toe en lijkt op de activiteit die we overdag hebben, maar de spieren (behalve de oogspieren) zijn haast volledig verlamd. De eerste REM-fase van de nacht duurt ongeveer tien minuten, latere herhalingen duren steeds langer. De REM slaap wordt gebruikt om gebeurtenissen van overdag te verwerken.

De hoeveelheid slaap die een mens nodig heeft hangt af van de leeftijd. Hier vindt u hoeveel uur van slaap aangeraden zijn op per leeftijd.

(NICHD, z.d.)